HDN: Hygiënisch lassen

Logo HDN
LPMW Lasinstituut
NIL

Binnen de voedingsmiddelenindustrie worden hoge eisen gesteld aan de hygiëne van machines. Lassen conform de juiste werkwijze minimaliseert vervuiling in de machines, wat leidt tot een schoner product. In samenwerking met HDN en het NIL (Nederlands Instituut voor Lastechniek) is een uniforme werkwijze ontwikkeld, die de lasser in staat stelt (onnodige) vervuiling uit te sluiten.

Als lasser of las-technisch bedrijf in de voedingsmiddelenindustrie kun jij je onderscheiden van concullega’s, en vooroplopen in het ontstaan van een nieuwe werkwijze. Daarnaast toon je aan laswerkzaamheden uit te voeren conform de hoge kwaliteitseisen, zoals vastgelegd in de EN-ISO 5817 B+.

‘HDN is gebaseerd op het ontwerpen, fabriceren en installeren van installaties in onder andere de voedingsmiddelenindustrie. Dit in overeenstemming met Europese normen en regelgeving’.

Lasser
Lasser TIG
TIG Lasser

Met het certificaat van HDN, toont de certificaathouder aan over de vaardigheden en kennis te beschikken om tot het gewenste (schone) eindresultaat te komen. De training bestaat uit een theoretisch component, evenals een aantal praktische beproevingen. De proefstukken worden visueel beoordeeld conform de aangescherpte norm EN-ISO 5817 B+.  Indien akkoord bevonden kan, na succesvolle deelname aan het theorie-examen, het certificaat worden verstrekt.

HDN Inspectie
Inspectie HDN
Zuurstof monitor

2 vliegen in 1 klap

Wil jij het maximale uit dit traject halen? Het proefstuk dat tijdens de cursus gelast/getoetst wordt, dient te voldoen aan strengere eisen dan bij een standaard lasserkwalificatie volgens de EN-ISO 9606-1 het geval is. Dezelfde las kan dan ook worden aangeboden ter beoordeling voor een Lasserkwalificatie conform de EN-ISO 9606-1.

De Groot LPMW Lasinstituut is gerechtigd op te treden als zijnde examinator/beoordelaar. Op deze manier kunnen HDN-deelnemers bij het Lasinstituut 2 vliegen slaan in 1 klap, en het traject afsluiten met zowel een HDN-certificaat als een Lasserkwalificatie. Informeer voor de aanvullende kosten hiervoor bij het Lasinstituut.

Verkleurde lasnaad

1: visuele inspectie inwendig volgen EN-ISO 5817 B+ (niet acceptabel)

Inspectie proef

2: visuele inspectie voor het lassen

Visuele inspectie

3: visuele inspectie inwendig volgens EN-ISO 5817 B+ (acceptabel)

Specificaties voor hygiënisch lassen

Specificaties voor hygienisch lassen

Dit artikel vormt een beknopte richtlijn om specificaties voor hygiënisch lassen binnen de voedingsmiddelenindustrie te definiëren. Dit is van toepassing op buis- en leidingwerksystemen met een wanddikte minder dan 3,5mm, gemaakt van AISI 304(L) (1.4301, 1.4306 of 1.4307), 316(L) (1.4401, 1.4404 of 1.4435), 316Ti (1.4571) of 904L (1.4539) en hun equivalenten. Hygiënisch lassen gebeurt middels het lasproces GTAW/TIG zonder toevoegmateriaal. Deze techniek biedt bovendien het beste resultaat bij de productie van dunwandig roestvaststalen leidingwerk.

Definitie van een hygiënische las

De definitie van een hygiënische las is als volgt: Een ideale hygiënische las zou volledig gevuld en goed uitgelijnd moeten zijn en geen van de volgende karakteristieken hebben:

  • Scheurtjes of porositeit
  • Inwendige kleuring
  • Concaafheid
  • Convexheid
  • Onvolledige samensmelting
  • Insluitsels
  • Toename van de oppervlakteruwheid
  • Samenhangende metallurgische veranderingen
  • Geen ijspegelvorming
  • Zichtbare vlamboog
  • Randinkarteling
  • Doorbranden

Lasverkleuring

In deze bijlage vind je een leidraad voor lasverkleuringsniveaus van Austenitisch RVS. De verkleuring is een gevolg van de restwaarde zuurstof in de lasomgeving. In onderstaand overzicht vindt je de restwaarde zoals die was bij de betreffende las. Zoals eerder in de tekst vermeld heeft HDN grenzen gesteld aan de verkleuring van een hygiënische las aan de binnen en buitenzijde. Dit verschaft een visuele vergelijkingsleidraad en wordt gebruikt tijdens inspectie.

Het proefstuk is ontstaan door gebruikt te maken van een orbitaal lasproces op een RVS buis met een buitendiameter van 50,8 mm. De lassen zijn volledig doorgelast vanaf de buitenzijde. De concentratie zuurstof gemeten in ppm in een zuivere argon backinggas omgeving is voor elke las als volgt:

Lasverkleuringsniveaus aan de binnenzijde van austenitisch RVS buis

Las 1: 10 ppm            Las 2: 25 ppm            Las 3: 50 ppm                        Las 4: 100 ppm

Las 5: 200 ppm          Las 6: 500 ppm          Las 7: 1000 ppm        Las 8: 5000 ppm

Las 9: 12.500 ppm     Las 10: 25.000 ppm

Deze illustratie dient als referentie om de mate van verkleuring te bepalen, maar niet om het zuurstof gehalte in het backinggas te bepalen. De hoeveelheid verkleuring en het uiterlijk kunnen beïnvloed worden door andere factoren dan het zuurstof gehalte.

Hygiënische las

Een hygiënische las onderscheidt zich van een normale las in de eisen voor voorkoming van eventuele besmetting of corrosievorming in het lasgebied. HDN stelt eisen aan de uitvoering van de hecht las, maar ook aan de voorbereiding van de las (fitten).

Lasverkleuringsniveaus aan de binnenzijde van austenitisch RVS buis

Foto 1: visuele inspectie volgen de lasverkleuringsniveaus volgens AWS D18.1 & D18.2/HDN  (niet acceptabel)

Foto2: visuele inspectie volgens de lasverkleuringsniveaus volgens AWS D18.1 & D18.2 /HDN  (acceptabel)

Inhoud opleiding

Inhoud opleiding

Inhoud theorie:

  • Het interpreteren van lasmethode beschrijvingen.
  • Materialenkennis RVS.
  • Hygiënische constructie eisen.
  • Het lezen van tekeningen, P&ID, ISO-metrie.
  • TIG-lassen/141.
  • Orbitaal lassen/142.
  • Lasmethodebeschrijving (WPS).
  • Acceptatiecriteria EN ISO 5817 niveau B+

Het theorie-examen wordt beoordeeld door het Platform HDN.

Inhoud praktijk:

Praktisch dient te worden voldaan aan de geldende normen en aanvullende eisen zoals vastgelegd door HDN, wat inhoudt dat de lasser een praktisch examen aflegt in 3 buismaten en 3 posities. Als deze werkstukken zowel visueel als NDO positief beoordeeld worden, ontvangt de lasser het HDN Lasserscertificaat met een geldigheid van 3 jaar.

De praktijktoets (basis) zal worden beoordeeld door het Nederlands Instituut voor Lastechniek (NIL). In de basis wordt uitgegaan van een handmatige las, maar in overleg is ook het uitvoeren van een orbitaallas mogelijk.

De beoordeling van de toets zal gebaseerd zijn op:

  • Uitwendige analyse
  • Inwendige analyse
  • Röntgenanalyse o.b.v. PED (optioneel)

Locatie

Deze cursus wordt aangeboden op onze locaties te Sliedrecht en Breda.

Vooropleiding

Bij deze cursus wordt uitgegaan van bewezen werkervaring, of opgedane praktijkkennis in het lassen van RVS.

Duur opleiding

3 dagdelen